Με τη ζωγραφική καταδικάζουμε τη βία!

Η ενδοσχολική βία ως μείζον κοινωνικό πρόβλημα

Η ενδοσχολική βία μεταξύ των μαθητών είναι ένα σύγχρονο κοινωνικό πρόβλημα. Σε αυτό το φαινόμενο μαθητές πλησιάζουν τους συμμαθητές τους και τους χλευάζουν, τους γελοιοποιούν και στη χειρότερη, αλλά δυστυχώς συνηθέστερη περίπτωση, τους κακοποιούν. Τα παιδιά που δέχονται τις επιθέσεις είναι συνήθως διαφορετικά από τα υπόλοιπα, και αυτό τα κάνει να είναι στο επίκεντρο του στόχου.

Το προαύλιο, ο χώρος όπου εκδηλώνεται κυρίως αυτό το φαινόμενο, δεν είναι απλά ένας χώρος παιχνιδιού. Εκεί τα παιδιά μπορεί να δείξουν το πιο σκληρό πρόσωπό τους. Όχι γιατί τα παιδιά είναι σκληρά, αλλά γιατί δεν έχουν συνειδητοποιήσει ακόμη την έννοια του σωστού και του λάθους. Ίσως ακόμα να θέλουν να δοκιμάσουν τη δύναμή τους. Και γι’ αυτό το λόγο, η καθοδήγηση από τους γονείς,  αλλά και τους καθηγητές είναι πολύ σημαντική. Ένα ερώτημα όμως παραμένει αναπάντητο· ποια είναι τα αίτια αυτού του φαινομένου;

Τα παιδιά που εκφοβίζουν το κάνουν συνήθως για να τραβήξουν την προσοχή των άλλων, να γίνουν δημοφιλή στην παρέα, ή ίσως επειδή είναι τα ίδια θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Τα περισσότερα από αυτά είναι δυστυχισμένα εξαιτίας διαφόρων άλλων συνθηκών, που καλούνται να αντιμετωπίσουν μέσα και έξω από το σχολείο. Γι’ αυτά η βία είναι ένας τρόπος εκτόνωσης και αντίδρασης σε όλα αυτά που τους δυσαρεστούν.

Πολύ σοβαρές είναι όμως και οι επιπτώσεις στην ψυχική κατάσταση του θύματος. Κυριότερα αρνητικά αποτελέσματα αυτού του φαινομένου στα παιδιά που δέχονται συστηματικά επιθέσεις είναι: φόβος, απώλεια αυτοπεποίθησης, απόγνωση, απελπισία, κατάθλιψη.

Κύριο ρόλο στην πρόληψη της ενδοσχολικής βίας μπορούν να παίξουν οι καθηγητές. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να συζητά με τους μαθητές για τα δικαιώματά τους, τους κανόνες συμπεριφοράς στο σχολείο, να ενισχύει τη φιλία μεταξύ των μαθητών ή ακόμα μπορεί να ευαισθητοποιεί  τους γονείς για αυτό το πρόβλημα. Πάνω απ’ όλα, κάθε παιδί δικαιούται να αισθάνεται ότι ζει σε ένα ασφαλές και προστατευμένο περιβάλλον. Αν  πάλι οι καθηγητές κληθούν να αντιμετωπίσουν το φαινόμενο αυτό, θα μπορούσαν να περιθάλψουν το παιδί που δέχεται την επίθεση και να συζητήσουν ήρεμα με το θύτη, έτσι ώστε να λυθεί το πρόβλημα.

Η ενδοσχολική βία κλιμακώνεται σε σημείο που δεν μπορούμε απλά να της γυρίσουμε την πλάτη. Η άνιση σχέση δύναμης-αδυναμίας ανάμεσα στο θύμα και στον θύτη, τα ενδοοικογενειακά προβλήματα, η απομάκρυνση των εκπαιδευτικών από τους μαθητές σε συνδυασμό με την έλλειψη σωστής ενημέρωσης εντείνουν την ανάπτυξη της βίας αυτού του είδους. Μήπως όμως μπορούμε να κάνουμε και εμείς κάτι γι’ αυτό; Η ενδοσχολική βία είναι κάτι που μας αφορά όλους!!! Ας μην είμαστε λοιπόν αδρανείς και ας δράσουμε ενεργά για την καλύτερη αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος!! Είναι υποχρέωση όλων μας…

Μαθήτρια της Γ Γυμνασίου

Βία στα σχολεία:τρόποι δημιουργίας του φαινομένου

Ο σχολικός εκφοβισμός είναι κάτι που απασχολεί πολλούς γονείς σε όλα τα κράτη του κόσμου, μια και είναι η χρήση βίας μεταξύ μαθητών, με σκοπό να προκαλέσει στα θύματα πόνο και αναστάτωση.Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και στις ΗΠΑ τα φαινόμενα αυτά είναι σχετικά συνηθισμένα σε σχέση με την Ελλάδα.Τα τελευταία χρόνια όμως η ενδοσχολική βία έχει αρχίσει να αυξάνεται και στην χώρα μας.

      Η βία σχετίζεται με 3 κατηγορίες ανθρώπων:

1.      Τους θύτες

2.      Τα θύματα

3.      Και τους παρατηρητές

Οι θύτες και τα θύματα μπορούν πολύ εύκολα να αλλάξουν θέσεις, δηλαδή ένας θύτης μπορεί εύκολα να γίνει θύμα κάποιων ισχυρότερων και το θύμα να γίνει θύτης βρίσκοντας κάποιους ασθενέστερους.

     Τα θύματα,οι παρατηρητές, ακόμα και οι θύτες έχουν την δυνατότητα να διαλέξουν τι θα κάνουν.

·       Η δυνατότητα επιλογής που έχει ο θύτης είναι  εάν θα πειράξει το θύμα από την αρχή η όχι. Εάν επιλέξει το 1ο,  θα είναι δύσκολο να σταματήσει: βέβαια μπορεί (να σταματήσει) μόνο εάν πραγματικά το θέλει.

·       Τα θύματα έχουν 2 επιλογές, αλλά τα περισσότερα διαλέγουν την σιωπή. Αυτό το κάνουν λόγω φόβου ή επειδή δεν θέλουν να αναστατώσουν και να προβληματίσουν άλλους ανθρώπους με τα δικά τους προβλήματα. Ασφαλώς είναι και κάποια θύματα που αναφέρουν τα περιστατικά αυτά είτε στους γονείς τους είτε σε κάποιο δάσκαλο είτε ακόμα (ανώνυμα βέβαια) σε κάποια εταιρεία στήριξης  παιδιών για τέτοια περιστατικά.

·       Οι παρατηρητές έχουν και αυτοί 2 επιλογές από τις οποίες η καθεμιά μπορεί  να γίνει με διαφορετικό τρόπο και να δώσει σε κάποιες περιπτώσεις διαφορετικό αποτέλεσμα.Η 1η  επιλογή που έχουν είναι να μην πουν τίποτα και μην αντιδράσουν στο περιστατικό, δηλαδή να μην δώσουν σημασία. Ο 2ος τρόπος σχετίζεται πάλι με την σιωπή του παρατηρητή, αλλά αυτή την φορά γελάει με το θύμα, το οποίο κάνει τον θύτη να νιώθει καλύτερα για αυτό που κάνει, ενώ μέσα του ξέρει πως σφάλλει (αυτή είναι η πιο συνηθισμένη αντίδραση παιδιών σε μία τέτοια περίπτωση).Η 2η επιλογή που έχουν ως παρατηρητές είναι να το αναφέρουν σε κάποιο δάσκαλο η σε κάποιο γονιό. 

Κανένας από εμάς δεν θα ήθελε να είναι σε αυτή την θέση και όμως 2 στους 10 είναι το θύμα και 3 στους 10  είναι ο θύτης-συνήθως σε μεγαλύτερη ηλικία από το θύμα. Μπορεί να μην φαίνεται πάντα, αλλά οι μορφές της βίας είναι:

·         Σωματική με την απειλή τραυματισμού: εκδηλώνεται με χειρονομίες,σπρωξίματα και ξυλοδαρμούς.

·       Λεκτική με υβριστικές λέξεις ή εκφράσεις , προσβολές, απειλές και χρήση "παρατσουκλιών", που δεν επιθυμεί να ακούει το θύμα.

·       Εκβιασμοί, για να κερδίσει ο θύτης χρήματα ή αντικείμενα που ανήκουν στο θύμα.

·       Διάδοση αρνητικών σχολίων για την καταγωγή, την κοινωνική τάξη, την οικονομική κατάσταση και τη διαφορετικότητα του θύματος. 

Τώρα ξέρετε κάτι παραπάνω για την ενδοσχολική βία..... Για αυτό σταματήστε την πριν να είναι αργά!

Μαθήτρια της Γ Γυμνασίου 

Ενδοσχολική βία: φαινόμενο και αντιμετώπιση

Ενδοσχολική βία είναι το είδος βίας που ασκείται μέσα στον σχολικό χώρο και έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση αναστάτωσης, σωματικού και ψυχικού πόνου. Ενδοσχολική βία-ή γνωστή ως σχολικός εκφοβισμός-είναι ένα από τα μείζονα προβλήματα που μαστίζουν την χώρα μας, αλλά και ολόκληρο τον κόσμο. Αυτός ο εκφοβισμός έχει πολλές μορφές: υπάρχει λεκτικός, όπως διακρίσεις, επιθετικά σχόλια. Επιπλέον υπάρχει ο κοινωνικός εκφοβισμός, όπως η δημιουργία φημών και καταστροφή της κοινωνικής εικόνας ενός ατόμου. Ωστόσο υπάρχει και ο σωματικός εκφοβισμός, παραδείγματα του οποίου είναι χτυπήματα και σπρωξίματα κάποιων ατόμων.

Η ενδοσχολική βία είναι ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα που υπάρχει στη χώρα μας. Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις τα περιστατικά βίας και εκφοβισμού στα σχολεία δεν αντιμετωπίζονται κατάλληλα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας αποσιωπούνται, διότι θεωρείται ότι εκθέτουν και στιγματίζουν τους θύτες, τα θύματα και το κύρος του σχολείου. Γενικά, παρατηρείται έλλειψη ενημέρωσης, περιορισμένη ευαισθητοποίηση και σχετική άγνοια για τον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος, καθώς οι γονείς μιλούν ελάχιστα για το πρόβλημα με τα παιδιά τους. Παράλληλα, οι μαθητές-θύματα συχνά αντιδρούν με απομόνωση και αποφεύγουν να ζητήσουν βοήθεια από τους ενήλικες και τέλος οι εκπαιδευτικοί συζητούν ελάχιστα στην τάξη τις συμπεριφορές βίας και εκφοβισμού.

Βέβαια αυτός ο εκφοβισμός δεν υπάρχει χωρίς κάποια αιτία. Η ενδοσχολική βία και ο εκφοβισμός είναι σύνθετα φαινόμενα και στην εκδήλωσή τους συμβάλλει η αλληλεπίδραση ατομικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Οι μαθητές συχνά εκφοβίζουν, για να νιώσουν ανώτεροι από τους άλλους, καθώς αντλούν ισχύ και δύναμη από τη συγκεκριμένη μορφή συμπεριφοράς. Επίσης, μέσα από την εκδήλωση εκφοβιστικών συμπεριφορών μπορεί να στοχεύουν στο να τραβήξουν την προσοχή, να γίνουν περισσότερο δημοφιλείς από ότι ήταν στο παρελθόν. Ακόμα, οι μαθητές που εκφοβίζουν σε αρκετές περιπτώσεις είναι δυστυχισμένοι και προσπαθούν να μεταφέρουν στους άλλους την έλλειψη χαράς που νιώθουν. Ένα άλλο στοιχείο που συνδέεται με την εκδήλωση εκφοβιστικών συμπεριφορών είναι και τα συναισθήματα ζήλιας που μπορεί να νιώθει το παιδί το οποίο εκφοβίζει για τον αποδέκτη της εκφοβιστικής συμπεριφοράς.

Αυτός ο εκφοβισμός δεν μπορεί να μείνει ατιμώρητος, αφού μπορεί να καταρρακώσει ψυχικά και σωματικά μαθητές. Το σχολείο πρέπει να παίζει τον πρωταρχικό ρόλο στην πρόληψη αυτού του φαινομένου, μια και θα μπορούσε να βοηθήσει στην δημιουργία ενός φιλικού κλίματος και επικοινωνίας ανάμεσα σε μαθητές και καθηγητές. Πέρα από αυτό πρέπει και η οικογένεια να βοηθήσει στην αλλαγή αυτής της κατάστασης, εφόσον είναι εφικτό να παράσχει στο παιδί υποστήριξη και ασφάλεια, χωρίς την καλλιέργεια βίαιων προτύπων. 

Μαθητής της Γ Γυμνασίου

Με ένα μολύβι ζωγραφικής λέμε πολλά....

Η ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ

Η βία έχει γίνει πλέον ένα συνηθισμένο φαινόμενο στα σχολεία. Μπορεί να είναι:
* λεκτική, ψυχολογική, δηλαδή ένα παιδί ή μια ομάδα παιδιών να κοροϊδεύουν ένα άλλο ή να το προσβάλλουν, κάνοντας το να νιώθει άσχημα και να κλείνεται στον εαυτό του,
* σωματική, κατά την οποία κάποιος/οι χτυπάνε ένα παιδί, συνήθως αδύναμο, μικρότερο
* και σπανιότερα ηλεκτρονική, για παράδειγμα όταν κάποιος δημοσιεύει μια φωτογραφία χωρίς την θέληση αυτού που απεικονίζεται, και στη συνέχεια να τον κοροϊδεύει.
Υπάρχουν αρκετά κρούσματα, λίγα όμως αναφέρονται, συνήθως επειδή το θύμα φοβάται να το αναφέρει και δεν υπάρχουν μάρτυρες να το υποστηρίξουν. Εάν υπάρχουν μάρτυρες, μπορεί να μην βοηθήσουν το θύμα, για να μην μιλήσουν κατά του θύτη, ή επειδή είναι φίλος τους, είτε γιατί επιδιώκουν την εκτίμηση του.
Το να μην καταγγέλλουμε τέτοιες πράξεις, όμως, έχει αρνητικές συνέπειες στα θύματα, όπως το να μην θέλουν να πηγαίνουν σχολείο, να χάνουν την αυτοπεποίθησή τους και την κοινωνικότητά τους. Γι’ αυτό και πρέπει κάθε φορά που βλέπουμε ένα κρούσμα βίας, να το αναφέρουμε, για να μην δημιουργούνται αρνητικές επιπτώσεις σε κανέναν και να τιμωρούνται οι θύτες, ώστε να μην επαναλάβουν την ίδια πράξη. 

Μαθήτρια της Β Γυμνασίου

Η ζωγραφική ενώνει, η βία χωρίζει!

Τα παιδιά ζωγραφίζουν ένα κόσμο χωρίς βία!

Στη μικρή σχολική κοινωνία

Το προαύλιο είναι μια μικρή κοινωνία. Τα παιδιά χωρίς τα οικογενειακά όρια και το πλαίσιο της σχολικής τάξης μετατρέπονται σε ψυχρούς εκτελεστές προς τα θύματά τους. Ίσως επειδή δεν έχουν αναπτύξει ακόμα τις κοινωνικές δεξιότητες των μεγάλων ή αγνοούν τι είναι λάθος ή σωστό. Μπορεί και να θέλουν να δοκιμάσουν τη δύναμή τους. Σε μια προσπάθεια να επιβάλλουν τα «θέλω» τους παρουσιάζουν επιθετικότητα. Αυτό όμως μπορεί να συμβεί και για λόγους άμυνας. Βέβαια, οι συμμαθητές των θυμάτων μπορούν να παίξουν καταλυτικό ρόλο στην αντιμετώπιση του προβλήματος. 

    Τα παιδιά-παρατηρητές έχουν την τάση να κάνουν παρέα με το άτομο που ασκεί βία, διότι το φοβούνται. Ο θύτης έτσι νιώθει ότι επιβραβεύεται από τους συμμαθητές του και συνεχίζει απτόητος. 

    Σε κάθε περίπτωση ενδοσχολικής βίας πλήττεται και το θύμα, διότι του δημιουργούνται τραύματα τα οποία ίσως είναι μακροχρόνια και μερικές φορές αθεράπευτα, αλλά και ο θύτης, επειδή συνηθίζοντας σε επιθετική συμπεριφορά αργότερα θα του είναι εξαιρετικά δύσκολο να προσαρμοστεί σε μια  έννομη κοινωνία. Το πρόβλημα αφορά όχι μόνο τους γονείς των παιδιών που πέφτουν θύματα βίας ή εκφοβισμού, αλλά και τους γονείς των παιδιών που επιδεικνύουν επιθετική συμπεριφορά.

Επίσης οι εκπαιδευτικοί έχουν την ευθύνη της συμπαράστασης και καθοδήγησης των παιδιών σε όποια πλευρά κι αν αυτά ανήκουν. Η ανάπτυξη σχέσεων εμπιστοσύνης, κατανόησης κι η επικοινωνία ανάμεσα σε γονείς, εκπαιδευτικούς και παιδιά είναι η αρχή και το τέλος για την επίλυση τέτοιων δυσάρεστων καταστάσεων. 


Μαθητής του Α4 

Λεκτική και ψυχολογική βία

  Όταν ακούμε τη φράση ενδοσχολική βία, είναι δύσκολο να καταλάβουμε τη βαρύτητά της. Είναι ένα σοβαρό πρόβλημα το οποίο βασανίζει πολλά παιδιά στη χώρα μας. Γι’ αυτό πρέπει να μάθουμε πώς θα το αντιμετωπίσουμε.

    Άλλωστε, η ενδοσχολική βία είναι ένα θέμα το οποίο αφορά όλους μας, άσχετα αν δεν το έχουμε βιώσει προσωπικά. Τα περισσότερα παιδιά αντιμετωπίζουν αυτό το θέμα με αδιαφορία και δεν βοηθάνε τον συμμαθητή τους, γιατί φοβούνται ότι αυτή τους η ενέργεια θα έχει άσχημες συνέπειες και σε αυτούς. Ένα ακόμη πρόβλημα είναι ότι το θύμα αφού κακοποιηθεί ή εκφοβιστεί δεν μπορεί να απευθυνθεί σε γονείς ή καθηγητές, επειδή τις περισσότερες φορές δέχεται απειλές από τους θύτες. Σε αυτή την περίπτωση το θύμα, παρά τον εκφοβισμό που δέχεται, πρέπει να αντιδράσει και για το δικό του καλό, αλλά και για του θύτη. 

     Η ενδοσχολική βία θα σταματήσει μόνο αν συμβάλουμε όλοι μας. Πρέπει να βοηθήσουμε αυτά τα παιδιά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να αντισταθούν στην πίεση που δέχονται.     

                                                                            

Μαθήτριες του Β1     

Τι οδήγησε στην ενδοσχολική βία;

    Παλαιότερα το σχολείο ήταν ένας χώρος εξίσου ασφαλής με το σπίτι. Υπήρχαν περιστασιακά φαινόμενα ενδοσχολικής βίας ή παρενόχλησης, τα οποία όμως δεν ήταν τόσο έντονα όσο στις μέρες μας κι αντιμετωπίζονταν εγκαίρως. Η ενδοσχολική βία μπορεί να είναι σωματική, λεκτική, ψυχολογική ή ακόμη και διαδικτυακή (Cyberbullying). Τι είναι όμως αυτό που μας οδήγησε στη σημερινή κατάσταση; 

    Ο τρόπος ζωής άλλαξε σχεδόν ριζικά μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα. Τα παιδιά στον περιορισμένο χώρο και χρόνο που διαθέτουν δεν μπορούν να συναναστρέφονται μεταξύ τους και να ψυχαγωγούνται όπως παλαιότερα. Η επαφή των παιδιών μεταξύ τους έγινε πιο απρόσωπη, εξαιτίας της τεχνολογίας και η μορφή της ψυχαγωγίας άλλαξε. Τα παιχνίδια έγιναν ηλεκτρονικά και πολλές φορές βίαια,  ασκώντας μεγάλη αρνητική επιρροή στους παίκτες. 

    Με τον όλο και λιγότερο ποσοτικά και ποιοτικά χρόνο που διαθέτουν οι γονείς με τα παιδιά τους, χάνεται η σωστή καθοδήγηση των νέων ατόμων, με αποτέλεσμα την απόκτηση λάθος προτύπων και συμπεριφορών. Εξάλλου, η κοινωνική μόρφωση που παρέχεται στα παιδιά είναι ανεπαρκής και πολλές φορές ανύπαρκτη. Η οικογένεια κατέληξε να είναι σε πολλές περιπτώσεις ένας απρόσωπος θεσμός και το σχολείο μια τυπική διαδικασία. Οι δάσκαλοι αδιαφορούν να διδάξουν στα παιδιά αξίες, ιδανικά, συμπεριφορές, προσφέροντας τους έτσι μια ολοκληρωμένη παιδεία. Γενικότερα αποτυγχάνουν να διαπαιδαγωγήσουν σωστά τους μαθητές. 

Επίσης οι οικονομικές ανισότητες οδηγούν πολλές φορές τους νέους σε εσφαλμένες αντιλήψεις για το ποιοι πραγματικά είναι κι έτσι επιλέγουν ή απορρίπτουν τους γύρω τους με λανθασμένα κριτήρια. Με την αλλαγή της πολιτισμικής ταυτότητας της χώρας μας εκδηλώθηκε και το ρατσιστικό στοιχείο Ο ρόλος της θρησκείας έχει αποδυναμωθεί και το «αγαπάτε αλλήλους» είναι πια παρελθόν. 


Μαθητής του Α4

Η αρχαία Ελλάδα ενάντια στη βία

 Η βία δεν έλειψε ποτέ από την ανθρώπινη κατάσταση. Ήταν και είναι πάντοτε παρούσα, είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο. Έτσι, εξαίρεση δεν θα μπορούσε να αποτελεί η αρχαία Ελλάδα. Εκείνο όμως που αποτελεί σχεδόν ξάφνιασμα είναι η καταδίκη της βίας αυτής από τους ποιητές, τους φιλοσόφους και τους ρήτορες. 

 “ ’Εν ἀρχαιότητι τοὺς παῖδας μετ’ ἐπιμελείας διδάσκουσι καὶ νουθετοῦσι. Ὁ παῖς ἐδιδάσκετο ὅτι τὸ μὲν δίκαιον,τὸ δὲ ἄδικον,τόδε καλὸν καὶ τόδε αἰσχρὸν ἐστι. Εἶτα δέ, οἱ παῖδες εἰς ἡλικίαν ἔλθωσι,  ἐδιδάσκοντο βίαν μηδὲν πράττειν. Βία οὐκ ἐστιν ὠφέλιμος τοῖς παισίν. Ἔτι οἱ παῖδες παρὰ τοῖς γονεῦσι παραινοῦνται καὶ μανθάνουσι ἀλλήλοις ἔριν μισεῖν, βίαν ἀπέχεσθαι, ἀλλὰ ὕβριν ἀμύνεσθαι. ” 

(Στοχασμοί ενός μαθητή του Β3  πάνω στο θέμα της βίας) 

Ενδοσχολική βία

   


  Την Παρασκευή 6 Απριλίου πραγματοποιήθηκε στο σχολείο μας από το Συνήγορο του πολίτη ενημέρωση με θέμα την «Ενδοσχολική Βία». Τη διάλεξη παρακολούθησαν οι μαθητές της Α' και Β' Γυμνασίου.

  Αυτά που ακούσαμε ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα, μια και το θέμα ήταν επίκαιρο. Αρχικά έγινε μια μικρή παρουσίαση σαν εισαγωγή και ύστερα ακολούθησε διάλογος μεταξύ των παρευρισκομένων – αυτό ήταν ιδιαίτερα εποικοδομητικό.

  Αναλύθηκαν τα αίτια του προβλήματος και έπειτα προσπαθήσαμε με συζήτηση να βρούμε λύση. Ακόμα μας έδειξαν διάφορους τρόπους, τους οποίους δεν γνωρίζαμε πως ήταν είδος βίας: λόγου χάρη απλές χειρονομίες.  

  Εμένα, προσωπικά, με βοήθησε πολύ ο διάλογος, ώστε να διακρίνω και να καταλάβω κάποια πράγματα, όπως ότι η βία δεν αντιμετωπίζεται με περισσότερη βία. Και το πιο σημαντικό είναι πως η κοινότητα των μαθητών, οι λεγόμενοι «μάρτυρες» (όσοι υφίστανται βία) είναι εν μέρει υπεύθυνοι τόσο για τη φροντίδα των θυμάτων, όσο και τον περιορισμό των ατόμων που ασκούν βία. Ακόμα μια εναλλακτική λύση και ίσως πιο βοηθητική θα ήταν να ζητηθεί βοήθεια των καθηγητών.

    Είμαστε όλοι υπεύθυνοι, τόσο αυτοί που ασκούν βία, όσο κι αυτοί που την ανέχονται…

Μαθήτρια του Β1

Μια ματιά στην ενδοσχολική βία

Το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας έχει αυξηθεί πολύ τα τελευταία χρόνια. Ο όρος αυτός περιλαμβάνει πολλά είδη βίας, όπως είναι η σωματική, η λεκτική και η ψυχολογική. Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι οι θύτες αυτών των ενεργειών είναι συνήθως παιδιά που τα ίδια έχουν βιώσει μια άσχημη ψυχολογική ή σωματική εμπειρία και θέλουν να επιβληθούν στους συνομηλίκους τους. Τα θύματα με την σειρά τους έρχονται αντιμέτωπα με απίστευτα συναισθήματα φόβου , πίεσης και άγχους. Πολλές φορές κλείνονται στον εαυτό τους, δεν ξέρουν πώς να το αντιμετωπίσουν και έρχονται σε απόγνωση τόσο οι ίδιοι όσο και το στενό τους περιβάλλον. Μια πρώτη συμβουλή είναι τα θύματα να μην αντισταθούν,  προκειμένου να μην προκαλέσουν μεγαλύτερες αντιδράσεις. Ωστόσο είναι απαραίτητο να συμβουλευτούν κάποιον ενήλικο, για να τους βοηθήσει να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την κατάσταση.  


Μαθήτρια του Γ2 

ΓΥΡΙΖΩ ΤΙΣ ΠΛΑΤΕΣ ΜΟΥ ΣΤΗ………ΒΙΑ

Οι εκδηλώσεις βίας στη σχολική κοινότητα έχουν συχνά στόχο το σχολικό κτίριο, τη σχολική περιουσία και τον περιβάλλοντα χώρο. Όμως, σύνθετο φαινόμενο αποτελεί ο εκφοβισμός: σωματική βία(σπρωξίματα, κλωτσιές, μπουνιές), συναισθηματική ή λεκτική επίθεση (κοροϊδία, βρισιές, σαρκασμός, χειρονομίες, συκοφαντίες, γελοιοποίηση, απειλές). 

Επικίνδυνη και σύγχρονη μορφή βίας είναι η απειλή μέσω κακόβουλων κλήσεων ή sms, αλλά και ο λεγόμενος διαδικτυακός εκφοβισμός: δηλαδή λήψη e-mail, μηνυμάτων μέσω κινητού, video clip και φωτογραφιών ως μια επαναλαμβανόμενη και σκόπιμη εχθρική συμπεριφορά, με σκοπό να προκληθεί βλάβη σε ένα ή περισσότερα πρόσωπα. Συνέπειές της διαδικτυακής απειλής είναι η παρενόχληση στο χώρο του ιντερνέτ, οι υποτιμητικοί χαρακτηρισμοί, οι απειλές για σωματική βία, τα προσβλητικά σχόλια στην ιστοσελίδα κάποιου, καθώς και τα επαναλαμβανόμενα απειλητικά μηνύματα.
 Ένας άλλος παράγοντας που επηρεάζει τα παιδιά κυρίως στην εφηβική ηλικία είναι οι κινηματογραφικές ταινίες και τα παιγνίδια του internet που προβάλουν τη βία και τα παιδιά μιμούνται τους «ήρωες».   

Μια άλλη μορφή βίας που εμφανίστηκε τα τελευταία χρόνια είναι όταν ένα παιδί αναλάβει μια υπεύθυνη θέση π.χ. απουσιολόγος. Από εκείνη τη στιγμή και μετά η ζωή του γίνεται δύσκολη, αφού θ’ αρχίσουν οι απειλές από κάποιους: λόγου χάρη αν παίρνει απουσίες, θα του σκίσουν το απουσιολόγιο ή κι ακόμα θα τον δείρουν έξω απ’ το σχολικό  χώρο. Το αποτέλεσμα είναι ότι, ενώ κάποτε ήταν τιμή για κάποιον να έχει το απουσιολόγιο, τώρα έχει γίνει μέσον άσκησης ψυχολογικής βίας. 

Η βία λοιπόν πρέπει να σταματήσει να γίνεται, γιατί έχει άσχημα αποτελέσματα πάνω στα άτομα που ασκείται. 

Οι πρώτοι που πρέπει να πατάξουν τη βία είναι οι γονείς, οι οποίοι παίζουν σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ζωής του παιδιού τους. Πρέπει να τους διδάσκουν ποιο είναι το καλό και ποιο το κακό, όπως έκαναν οι αρχαίοι Έλληνες. Να περνούν με τα παιδιά τους πιο πολύ χρόνο, να τα βοηθούν στα μαθήματά τους και κυρίως να συζητούν μαζί τους. Μετά αυτοί που μπορούν να περιορίσουν τη σχολική βία, παίζοντας επίσης σημαντικό ρόλο στη ζωή ενός παιδιού, είναι οι δάσκαλοι και οι καθηγητές. Ένας σωστός καθηγητής ή δάσκαλος, αν διαπιστώσει ότι υπάρχουν ορισμένα προβλήματα μεταξύ των μαθητών του, θα πρέπει να τα συζητήσει και μετά να προχωρήσει στην ύλη του βιβλίου ή καλύτερα να πάρει τα παιδιά στα οποία παρατηρείται τέτοιο πρόβλημα και να το συζητήσει. Άλλωστε οι τρόποι και η συμπεριφορά ενός ανθρώπου στην κοινωνία είναι πιο σημαντικοί από το να αποκτάς όλο και περισσότερες γνώσεις. Αυτό το πιστεύω γιατί έχω ζήσει μια τέτοια άσχημη εμπειρία στο δημοτικό σχολείο. 

Είναι καιρός πολιτεία και σχολείο να συνεργαστούν και να δώσουν λύσεις στο πρόβλημα και να μην περιοριστούν μόνο σε «μια μέρα αφιερωμένη στη βία» 

Μαθητής του Β'3 

Ρατσιστική και ψυχολογική βία!

Η σχολική βία  έχει πολλές μορφές. Μια από αυτές είναι η ρατσιστική βία. Υπάρχουν σήμερα παιδιά που εκβιάζουν, κακοχαρακτηρίζουν ένα άτομο για τη χώρα του (πχ. Αλβανία), ή λένε πως το χρώμα, η έλλειψη πλούτου, η αντίληψη ή η κακή βαθμολογία είναι προϊόντα εμπαιγμού.

   Η ψυχολογική βία πάντως προκαλείται από πολλά, πχ: όταν κάποιοι μας κατακρίνουν για τις επιλογές μας, για τις απόψεις μας, για το ντύσιμό μας, για τον τρόπο με τον οποίο συμπεριφερόμαστε, για το ίδιο μας το είναι.

   Έτσι, πολλά παιδιά αναγκάζονται να αλλάξουν την εμφάνισή τους, τον τρόπο συμπεριφοράς τους ή κι ακόμα τον ίδιο το χαρακτήρα τους, μήπως και ανυψωθούν λιγάκι στα μάτια των άλλων, ώστε να μη συνεχίζουν να υφίστανται την επίκρισή τους.

   Δυστυχώς, τα παιδιά στην ηλικία μας, το μόνο που κάνουν είναι να αποδοκιμάζουν καταστρέφοντας την ψυχολογία ενός ατόμου. Ζηλεύουν ή διασκεδάζουν άραγε;

   Κάποιοι μάλιστα ασκούν ψυχολογική βία και σε καλά παιδιά κάνοντάς τα ομολογουμένως να πάρουν άσχημο δρόμο. Κι έπειτα, οι «ψυχολογικοί εκβιαστές» διαλαλούν ως κήρυκες τα προβλήματα των παιδιών αυτών, κάνοντάς τα περίγελο του σχολείου.

Διασκευασμένο κείμενο μαθήτριας του Γ1

ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΕΝΔΟΣΧΟΛΙΚΗ ΒΙΑ

Όλα αλλάζουν γύρω μας κι όλα τα ίδια μένουν….. λέει πολύ σοφά ένα τραγούδι του Μανώλη Ρασούλη. Κάθε εποχή έχει τα χαρακτηριστικά της βέβαια, που όμως τελικά οδηγούν στο  ίδιο συμπέρασμα. Το ζήτημα της βίας υπήρχε, υπάρχει και θα υπάρχει όσο υπάρχουν άνθρωποι. 

  Μία λέξη που κυκλοφορεί ανάμεσα στα παιδιά και εσχάτως ανάμεσα στους μεγάλους είναι το bulling, κατά το ελληνικότερο η βία (εκφοβισμός). Ειδικότερα μέσα στο σχολείο η βία εκδηλώνεται λεκτικά, σωματικά και διαδικτυακά.  Καθημερινά μαθητές και καθηγητές γίνονται μάρτυρες μιας θλιβερής πραγματικότητας, που  πλέον παίρνει σημαντικές διαστάσεις. Άραγε πρόκειται για ένα νέο φαινόμενο; Πού οφείλεται αυτή η έξαρσή του; Υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστεί; Αυτά είναι μερικά από τα ερωτήματα που με απασχόλησαν σχετικά με το φαινόμενο της βίας στο σχολείο.

  Καταρχάς βία υπήρχε πάντα μέσα στα σχολεία, έτσι μου είπαν οι γονείς μου, οι οποίοι θυμούνται περιστατικά από τα δικά τους σχολικά χρόνια. Ήταν, όμως, σπανιότερα. Στις μέρες μας οι τρόποι εκδήλωσης είναι πολλοί. Έχουν  σχέση με ρατσισμό (καταγωγή, εμφάνιση, θρησκεία, οικονομική κατάσταση) και  συχνά τα αποτελέσματά του είναι πραγματικά τραγικά: ελαφριές και βαριές σωματικές βλάβες, ψυχαναγκασμός, φοβίες, συναισθηματικές μεταπτώσεις και το πιο σοβαρό και δυστυχώς ανεπανόρθωτο αυτοκτονίες. Παιδιά που τα χτυπούν, που εμπαίζουν άδικα και ανελέητα, που τα φοβίζουν και τα απειλούν και εκείνα ζουν πλέον υπό το καθεστώς φόβου και πόνου.

  Θα αναφέρω παραδείγματα που έχω δει ή ακούσει μέσα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, με ονόματα που δεν αντιστοιχούν στην πραγματικότητα. Παραδείγματος χάριν, ο Γεράσιμος είναι ένας έφηβος λίγο παχουλός και κάποιοι τον κοροϊδεύουν συνεχώς για αυτό και  γυρίζει σπίτι του και κλαίει. Η Μαρία πήγε στην τουαλέτα και κάποιοι συμμαθητές της την πήραν φωτογραφία εκεί μέσα και την κυκλοφορούν μέσω των κινητών σε όλο το σχολείο και την ανεβάζουν στο διαδίκτυο. Ο Χαρίλαος δέχθηκε επίθεση από συμμαθητές του, γιατί  εξέφρασε μία άποψη τελείως διαφορετική από των περισσοτέρων συμμαθητών. Η Χριστίνα προέρχεται από μία οικονομικά ασθενέστερη οικογένεια και οι συμμαθητές της την εμπαίζουν για τα ρούχα της. Αυτά είναι μερικά παραδείγματα ενδοσχολικής βίας. Από τις έρευνες αποδείχθηκε ότι λαμβάνουν χώρα και στα ιδιωτικά και στα δημόσια σχολεία.

  Οι  μαθητές θα πρέπει να αναζητούν βοήθεια , στήριξη και παρηγοριά στους φίλους, στην οικογένεια και στους καθηγητές και δασκάλους τους. Πρέπει να μάθουν να μιλούν και να εξιστορούν τις εμπειρίες τους, όχι μόνο για να βοηθηθούν οι ίδιοι, αλλά και για να βοηθήσουν και τους υπόλοιπους συμμαθητές  και φίλους τους.

  Οι γονείς πρέπει να στέκονται με αγάπη και κατανόηση δίπλα στα παιδιά τους, αλλά να έχουν και τη δύναμη να συγχωρήσουν και την άσχημη συμπεριφορά των «θυτών». Με αυτόν τον τρόπο θα μάθουν στα παιδιά τους και να ξεπερνούν με ψυχραιμία τα προβλήματά τους, αλλά και να συγχωρούν τις αδυναμίες και τις κακές στιγμές των άλλων. Η συγγνώμη είναι επαρκής όταν είναι ειλικρινής, αλλά χρειάζεται άσκηση όχι μόνο για να ζητήσει κάποιος, αλλά και για να τη δεχθεί.

  Οι καθηγητές και οι δάσκαλοι έχουν τον άχαρο ρόλο να αντιμετωπίζουν το πρόβλημα πρώτοι. Με την παιδεία που έχουν πρέπει να έχουν τη δύναμη και την υπομονή να βοηθούν και τον θύτη και το θύμα, γιατί και οι δύο χρειάζονται κατανόηση και αγάπη και οι οικογένειές τους. Τα παιδιά είναι ο καθρέπτης της οικογένειας και ποιος έχει τη δύναμη να κοιτάξει, όταν η εικόνα δεν είναι η επιθυμητή; Ποιος μπορεί να κοιτάξει τα μάτια του παιδιού του, όταν βλέπει μέσα σε αυτά φόβο ή απόγνωση; Ποιος μπορεί να κοιτάξει στην καρδιά του παιδιού του, όταν μέσα της βλέπει τη μανία και το φθόνο;

  Στο εξωτερικό στα σχολεία υπάρχουν ψυχολόγοι, οι οποίοι βοηθούν όλους τους μαθητές. Νομίζω ότι θα ήταν πολύ χρήσιμο να τοποθετηθούν και στο ελληνικό σχολείο. Στις μέρες μας που η κατάσταση στη χώρα μας είναι πολύ δύσκολη, όλοι οι άνθρωποι χρειάζονται ένα χέρι βοηθείας, πόσο μάλλον οι μαθητές που βρίσκονται σε πολύ κρίσιμη φάση της ζωής τους: μαθαίνουν να ζουν μέσα σε μια κοινωνία, μαθαίνουν τους κανόνες και τους ρόλους και αρχίζουν να ανακαλύπτουν τον εαυτό τους. Φυσικά και αποτελούν όπλο για τη ζωή οι γνώσεις, όμως ένας άνθρωπος, για να μπορεί να τις χρησιμοποιεί, θα πρέπει να είναι ψυχικά υγιής.

Όλα αλλάζουν γύρω μας  κι όλα τα ίδια μένουν….. Τελικά το φάρμακο για όλες τις πληγές ήταν, είναι και θα είναι η αγάπη, η συγχώρεση, η αλληλεγγύη και η ταπεινοφροσύνη. Ούτε τα ακριβά ρούχα ούτε οι άδειες καρδιές μπορούν να γεμίσουν το κενό της απουσίας των αληθινών και ανιδιοτελών συναισθημάτων……

Μαθήτρια του Β΄3